Theo các chuyên gia giáo dục, việc thay đổi mô hình tổ chức kỳ thi có thể mang lại nhiều lợi ích trong công tác tuyển sinh đại học nhưng cũng đặt ra không ít thách thức về chi phí, áp lực thi cử và bảo đảm công bằng giữa các nhóm thí sinh.
1. Kỳ thi "2 trong 1" bộc lộ hạn chế nhưng vẫn có nhiều ưu điểm
Sau hơn 10 năm triển khai, mô hình kỳ thi tốt nghiệp THPT kết hợp làm căn cứ tuyển sinh đại học được đánh giá đã mang lại nhiều lợi ích. Thí sinh chỉ phải tham gia một kỳ thi duy nhất, qua đó giảm áp lực thi cử, tiết kiệm chi phí cho gia đình và xã hội, đồng thời tạo nguồn dữ liệu thống nhất để các trường đại học sử dụng trong tuyển sinh.
Tuy nhiên, theo ThS Trịnh Hữu Chung, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Gia Định, việc một kỳ thi phải đồng thời thực hiện hai mục tiêu khác nhau đã bộc lộ những giới hạn nhất định.
Ông phân tích, kỳ thi tốt nghiệp THPT hướng đến việc đánh giá học sinh có đạt chuẩn đầu ra của chương trình giáo dục phổ thông hay không, trong khi tuyển sinh đại học lại đòi hỏi khả năng phân loại cao để lựa chọn thí sinh phù hợp với từng ngành đào tạo.
Sự khác biệt này khiến việc xây dựng đề thi luôn phải cân bằng giữa hai yêu cầu. Nếu đề thi chủ yếu phục vụ xét tốt nghiệp thì khả năng phân hóa sẽ chưa đủ để tuyển sinh. Ngược lại, nếu đề thi quá khó nhằm phục vụ tuyển chọn thì nhiều học sinh sẽ gặp bất lợi trong việc xét công nhận tốt nghiệp.
Theo ông Chung, mỗi trường đại học đều có định hướng đào tạo và tiêu chí tuyển sinh riêng, vì vậy việc cùng sử dụng một kết quả thi quốc gia chưa thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu của tất cả các cơ sở đào tạo.
Dù vậy, ông cũng cho rằng không nên quay trở lại mô hình tổ chức hai kỳ thi hoàn toàn tách biệt như trước năm 2015, bởi điều này có thể khiến học sinh phải chịu thêm áp lực thi cử.
Ở góc nhìn khác, PGS.TS Đỗ Văn Dũng, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM, nhận định việc tách riêng kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học sẽ giúp giải quyết mâu thuẫn về mục tiêu đánh giá, đồng thời tạo điều kiện để các trường chủ động hơn trong công tác tuyển sinh.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý việc tổ chức hai kỳ thi độc lập sẽ kéo theo nhiều hệ lụy như học sinh phải tham gia nhiều kỳ thi hơn, thời gian ôn tập kéo dài, chi phí đi lại và dự thi tăng lên. Đặc biệt, thí sinh ở vùng sâu, vùng xa hoặc có hoàn cảnh khó khăn có thể gặp nhiều bất lợi nếu các kỳ thi riêng chủ yếu được tổ chức tại các thành phố lớn.
2. Tự chủ tuyển sinh cần đi kèm cơ chế điều phối và bảo đảm công bằng
Theo các chuyên gia, dù lựa chọn mô hình tổ chức kỳ thi nào thì xu hướng tăng quyền tự chủ tuyển sinh cho các trường đại học vẫn là cần thiết.
ThS Trịnh Hữu Chung cho rằng việc các trường tổ chức kỳ thi hoặc áp dụng phương thức xét tuyển riêng chưa chắc làm gia tăng áp lực nếu thí sinh xác định rõ mục tiêu học tập của mình. Khi đã lựa chọn trường hoặc ngành phù hợp, các em chỉ cần tham gia những kỳ thi thực sự cần thiết thay vì đăng ký dàn trải.
Ông cũng nhấn mạnh tuyển sinh đại học cần vận hành theo quy luật cung - cầu. Các trường nên cạnh tranh bằng chất lượng đào tạo và chất lượng đầu ra thay vì chỉ tập trung tuyển đủ chỉ tiêu.
Trong khi đó, PGS.TS Đỗ Văn Dũng cho rằng nếu trao quyền tổ chức kỳ thi riêng cho các trường đại học thì cần có cơ chế quản lý thống nhất để tránh tình trạng mỗi trường xây dựng một kỳ thi với cấu trúc và yêu cầu khác nhau.
Theo ông, Bộ GD&ĐT nên đóng vai trò điều phối thông qua việc xây dựng khung pháp lý chung, quy định rõ điều kiện tổ chức kỳ thi độc lập, yêu cầu về ngân hàng đề thi, hạ tầng công nghệ, quy trình khảo thí cũng như tiêu chuẩn bảo đảm chất lượng.
Bên cạnh đó, ông đề xuất giới hạn số lượng phương thức xét tuyển và khuyến khích các trường cùng nhóm ngành hoặc cùng khu vực sử dụng chung một kỳ thi đánh giá năng lực nhằm giảm áp lực cho thí sinh.
Ông cũng cho rằng không phải trường đại học nào cũng nên được phép tổ chức kỳ thi riêng. Chỉ những cơ sở đáp ứng đầy đủ yêu cầu về đội ngũ khảo thí, ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, cơ sở vật chất và hệ thống kiểm định chất lượng mới nên sử dụng kết quả của kỳ thi độc lập trong tuyển sinh.
Giáo viên & Phụ huynh quan tâm Đề thi Tốt nghiệp THPT (các môn) mới nhất bản word có lời giải chi tiết, dễ dàng chỉnh sửa và cập nhật hàng năm mời xem thử TẠI ĐÂY.
3. VietJack – Đồng hành cùng thí sinh chinh phục kỳ thi tuyển sinh đại học 2027
Với hệ thống bài giảng trực tuyến từ lớp 10 đến lớp 12 được xây dựng khoa học, VietJack giúp học sinh củng cố kiến thức ở các môn trọng tâm như Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh và các môn khoa học tự nhiên. Nội dung học tập bám sát cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT, hỗ trợ thí sinh nâng cao kỹ năng làm bài và khả năng vận dụng kiến thức hiệu quả.
Phòng luyện thi VietJack
Không chỉ cung cấp bài giảng chất lượng, VietJack còn mang đến hệ thống đề thi thử đa dạng, đề minh họa sát với thực tế tuyển sinh vào các trường đại học 2027. Nhờ đó, thí sinh có thể thường xuyên đánh giá năng lực, rèn luyện kỹ năng quản lý thời gian và xây dựng chiến lược ôn tập phù hợp.
Trong nhiều năm qua, VietJack đã đồng hành cùng hàng triệu học sinh trên cả nước, góp phần giúp nhiều thí sinh đạt kết quả tốt và trúng tuyển vào các trường đại học theo định hướng ứng dụng và hội nhập quốc tế.
Nếu bạn đang hướng đến mục tiêu chinh phục kỳ thi tuyển sinh đại học trong mùa tuyển sinh 2027, hãy bắt đầu ngay hôm nay cùng VietJack TẠI ĐÂY.
Xem thêm các thông tin về tuyển sinh 2026:
- Hướng dẫn đăng ký xét tuyển nguyện vọng xét tuyển đại học năm 2026
- Tra xếp hạng điểm thi THPT 2026
- Tra cứu điểm thi THPTQG 2026
- Điểm sàn các trường đại học năm 2026
Nhắn tin Zalo
Hỏi bài tập