Bài tập chuẩn độ acid - base lớp 11 (có lời giải)

Một học sinh thực hiện các thí nghiệm chuẩn độ dung dịch HCl (có nồng độ trong khoảng 0,10 - 0,12 M) bằng dung dịch chuẩn NaOH 0,0985 M với chỉ thị phenolphthalein như sau:

- Thí nghiệm 1: Dung dịch NaOH được cho vào burette (loại 25 mL); bình tam giác (loại 100 mL) chứa 10,0 mL dung dịch HCl và 2 giọt chất chỉ thị phenolphthalein. Thể tích dung dịch NaOH trung bình sau 3 lần chuẩn độ là 10,3533 mL.

- Thí nghiệm 2: Dung dịch HCl được cho vào burette (loại 25 mL); bình tam giác (loại 100 mL) chứa 10,0 mL dung dịch NaOH và 2 giọt chất chỉ thị phenolphthalein. Thể tích dung dịch HCl trung bình sau 3 lần chuẩn độ là V1 mL.

Tiến hành chuẩn độ dung dịch NaOH chưa biết nồng độ (trong khoảng gần 0,1 M) bằng dung dịch chuẩn HCl 0,1 M với chất chỉ thị phenolphtalein như sau:

- Bước 1: Dùng pipette lấy 10 mL dung dịch HCl 0,1M cho vào bình tam giác, thêm 1 – 2 giọt phenolphtalein.

- Bước 2: Cho dung dịch NaOH vào burette, điều chỉnh dung dịch trong burette về mức 0.

- Bước 3: Mở khoá burette, nhỏ từng giọt dung dịch NaOH xuống bình tam giác (lắc đều trong quá trình chuẩn độ) cho đến khi dung dịch xuất hiện màu hồng nhạt (bền trong khoảng 10 giây) thì dừng chuẩn độ.

- Bước 4: Ghi lại thể tích dung dịch NaOH đã dùng.

Sodium hydroxide (NaOH) là một chất rắn màu trắng, trong quá trình bảo quản dễ hút ẩm. Một nhóm học sinh thực hiện phép chuẩn độ acid-base để xác định hàm lượng NaOH trong mẫu như sau:

- Bước 1: Hòa tan 2,75 gam một mẫu NaOH rắn trong cốc thủy tinh rồi rót vào bình định mức 500 mL, tráng cẩn thận cốc thủy tinh chứa mẫu nhiều lần bằng nước cất và chuyển hết nước tráng cốc vào bình định mức.

- Bước 2: Tiếp tục thêm nước cất vào bình định mức đến vạch và lắc đều, thu được dung dịch B.

- Bước 3: Tráng burette bằng dung dịch B, sau đó rót đầy dung dịch B vào burette (loại 25 mL) và mở khóa đến khi đảm bảo không còn bọt khí trong burette thì đóng lại.

- Bước 4: Lấy 10,00 mL dung dịch HCl 0,12 M cho vào bình tam giác (loại 100 mL), thêm 2 giọt phenolphtalein rồi thực hiện chuẩn độ dung dịch B. Thể tích dung dịch B trung bình sau 3 lần chuẩn độ là 9,60 mL.

Calcium carbonate là thành phần chính có trong vỏ trứng, vỏ sò, vỏ ốc,. Để xác định hàm lượng calcium carbonate có trong một mẫu vỏ trứng, một nhóm học sinh đã làm như sau:

- Bước 1: Rửa sạch vỏ trứng bằng nước cất, sấy cho đến khi khô hoàn toàn rồi nghiền thành bột.

- Bước 2: Cân chính xác 2,2 gam bột vỏ trứng rồi cho vào bình nón.Thêm 100,0 mL dung dịch hydrochloric acid 2,0M vào bình nón, đậy hờ và để trong vài giờ.

- Bước 3: Lọc dung dịch trong bình nón cho vào bình định mức 250,0 mL rồi thêm nước cất đến vạch và lắc đều.

- Bước 4: Cho dung dịch sodium hydroxide 1,0M vào burette 50,0 mL và điều chinh dung dịch trong burette về mức 0.

- Bước 5: Chuyển 25,0 mL dung dịch đã chuẩn bị ở bước 3 vào bình nón, thêm vài giọt chất chỉ thị acid - base thích hợp và tiến hành chuần độ. Học sinh đã thực hiện chuẩn độ 3 lần và tính được thể tích trung bình dung dịch NaOH sử dụng là 16,3 mL.

Dung dịch NaOH thường được dùng làm dung dịch chuẩn trong phương pháp chuẩn độ acid-base và được pha từ hóa chất rắn NaOH. Một quy trình chuẩn bị dung dịch NaOH được thực hiện như sau: cân 0,4 g NaOH rắn và pha vào nước cất thành 1,0 L dung dịch NaOH. Để dung dịch vừa pha trong bình kín. Nồng độ của dung dịch NaOH vừa pha được xác định bằng phép chuẩn độ với dung dịch đơn acid mạnh (đã biết nồng độ chính xác), sử dụng chỉ thị là dung dịch phenolphthalein. Dụng cụ sử dụng cho chuẩn độ gồm: bình tam giác-250 mL, burette-25 mL, cốc-50 mL, pipette-10 mL và các dụng cụ cần thiết khác.

Một mẫu dung dịch H₂SO₄ (gọi là mẫu A) được phân tích bằng cách thêm 50,0 mL dung dịch NaOH 0,21 M vào 100 mL dung dịch mẫu A rồi lắc đều. Sau khi phản ứng xảy ra, người ta thấy trong hỗn hợp dung dịch còn dư ion OH^–. Phần ion dư này cần 12,94 mL HCl 0,15 M để trung hòa. Nồng độ mol/L của mẫu A bằng bao nhiêu? Kết quả làm tròn đến hàng phần trăm.

Người ta đem chuẩn độ 20 ml dung dịch HCl chưa biết nồng độ và dùng hết 17 ml dung dịch NaOH 0,12M. Xác định nồng độ mol của dung dịch HCl.

NaOH khi để lâu ngày sẽ hấp thụ hơi nước và khí carbonic, do đó NaOH bị chuyển hóa một phần thành Na₂CO₃. Lấy một mẫu NaOH đó đem làm khô, thu được chất rắn X. Đem cân lấy 1,0 g mẫu X và hòa tan hoàn toàn trong 100,0 mL dung dịch HCl 0,5 M đun nóng để đuổi hết CO₂ đi, thu được 100,0 mL dung dịch Y. Chuẩn độ 10,0 mL dung dịch Y với chỉ thị phenolphthalein đến khi xuất hiện màu hồng nhạt thì hết 26,3 mL dung dịch NaOH 0,1 M. Thành phần % theo khối lượng của Na₂CO₃ trong mẫu X là a%. Tính giá trị của a. Kết quả làm tròn đến hàng phần mười.

Cho các thao tác sau:

(1) Tráng burette bằng nước cất sau đó rót dung dịch NaOH vào burette để tiến hành chuẩn độ.

(2) Rót dung dịch NaOH vào burette phải dùng phẫu cuống ngắn, không chạm tới vạch số không hoặc dùng cốc nhỏ có mỏ rót dung dịch vào burette.

(3) Sau khi tráng, cho dung dịch NaOH vào cốc thuỷ tinh, sau đó rót vào burette (đã khoá) và chỉnh về vạch 0.

(4) Nếu thấy burette có bọt khí, cần đuổi bọt khí khỏi burette bằng cách mở khóa, sau đó chỉnh mức dung dịch quá vạch 0 một ít.

(5) Dùng xong burette phải rửa sạch bằng nước, cặp vào giá, mở dọc khóa, quay đầu có khóa lên trên rồi lắp vào kẹp càng cua trên giá đỡ.

Hãy liệt kê các số đứng trước các thao tác đúng khi tiến hành chuẩn độ dung dịch NaOH bằng dung dịch HCl theo thứ tự tăng dần.

Chuẩn độ dung dịch NaOH chưa biết chính xác nồng độ bằng dung dịch HCl chuẩn 0,1M. Tiến hành lấy 20,0 ml dung dịch HCl 0,1M bằng pipette, sau đó cho vào bình tam giác, thêm 1-2 giọt chất chỉ thị phenolphthalein. Giả sử khi kết thúc chuẩn độ, thể tích dung dịch NaOH đã sử dụng ở burette lần lượt là là 15,9 ml, 16,0 ml, 16,1 ml. Tính nồng độ của dung dịch NaOH.