Đề thi HSG Sinh học 12 Liên trường THPT có đáp án

Nguyên tố quan trọng trong việc tạo nên sự đa dạng của vật chất hữu cơ là

 Một bệnh nhân bị bệnh tim được lắp máy trợ tim có chức năng phát xung điện cho tim. Máy trợ tim này có chức năng tương tự cấu trúc nào trong hệ dẫn truyền tim?

1. Kháng nguyên được trình diện với tế bào T hỗ trợ là hoạt hóa tế bào T hỗ trợ.

2. Tế bào T hỗ trợ gây đáp ứng miễn dịch dịch thể và miễn dịch tế bào.

3. Kháng nguyên sẽ bị nhận diện và bắt giữ bởi tế bào trình diện kháng nguyên.

4. Tế bào T hỗ trợ tăng sinh tạo nhiều tế bào T hỗ trợ và tế bào T nhớ.

Hình 5 sau mô tả các giai đoạn của quy trình công nghệ DNA tái tổ hợp:

Hình 5

Một loài thực vật lưỡng bội có 4 cặp NST được kí hiệu lần lượt là Aa, Bb, Dd, Ee. Giả sử có 4 thể đột biến với số lượng NST như sau:

I. Gene trên có tổng số 1568 cặp nucleotide.

II. Gene trên có %A lớn hơn %G.

III. Gene đang xét dài 2665,6 nm.

IV. Tổng số liên kết hydrogen nối giữa các cặp (A = T) bằng 448.

I. Bệnh hồng cầu hình liềm phát sinh do đột biến điểm dạng thay thế một cặp T – A thành cặp A – T.

II. Prôtêin đột biến đã bị thay đổi ở một axit amin là Glu thành Val.

III. Có thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh hồng cầu hình liềm nếu phát hiện sớm.

IV. Người bị bệnh hồng cầu hình liềm bị suy tim, thể lực giảm, tổn thương não.

Trong các nhận định dưới đây có bao nhiêu nhận định đúng?

I. Đồ thị 1, 2 và 3 tương ứng với tế bào phôi sớm, tế bào biểu bì ở người và hợp bào nấm nhầy.

II. Tế bào phân chia theo đồ thị 2 có pha G1 rất ngắn.

III. Tế bào phân chia theo đồ thị 1 có thể là tế bào sinh dưỡng.

IV. Tế bào biểu bì của lá cũng có kiểu phân bào như đồ thị 1.

Một nhóm sinh viên y khoa thực hiện thí nghiệm để đánh giá tác động của nồng độ muối (NaCl) lên áp suất thẩm thấu huyết tương và phản ứng sinh lý của cơ thể người. Tham gia thí nghiệm có 3 nam tình nguyện viên đều khỏe mạnh (20 – 22 tuổi), cùng chiều cao, cân nặng. Mỗi người sẽ lần lượt uống 500 mL nước cất, 500 mL NaCl 0,9% và 500 mL NaCl 3% vào 3 ngày khác nhau. 60 phút sau khi uống, đo thể tích nước tiểu và cảm giác khát của mỗi người. Các chỉ số theo dõi được thể hiện ở bảng sau:

Sự mất cân bằng nội môi sẽ làm rối loạn hoạt động của các tế bào, cơ quan, thậm chí gây bệnh. Bệnh đái tháo đường là một ví dụ về sự phá vỡ cân bằng nồng độ glucose máu trong cơ thể. Để nghiên cứu về điều hòa cân bằng nội môi trong bệnh đái tháo đường, người ta chọn các con chuột đực 8 tuần tuổi khỏe mạnh, đồng đều về kích thước và trọng lượng, sau đó chia đều thành hai lô:

- Lô chuột đối chứng (Lô đối chứng): Các chuột được tiêm dung dịch sinh lí;

- Lô chuột bị gây bệnh đái tháo đường (Lô bệnh): Các chuột được tiêm dung dịch sinh lí có bổ sung chất làm giảm tín hiệu của hormone insulin với thụ thể trên tế bào đích.

Ngay sau khi kết thúc 4 tuần tiêm, chỉ số sinh lí của chuột ở hai lô được phân tích. Kết quả được thể hiện ở bảng dưới đây.

Ghi chú: Số lượng dấu (+) càng nhiều thì giá trị chỉ số phân tích càng cao

Ở người, xét 3 gene nằm trên 3 cặp NST thường, các allele A, B, D (trội hoàn toàn) quy định các enzym khác nhau cùng tham gia vào quá trình chuyển hóa các chất trong cơ thể, các allele đột biến lặn tương ứng a, b, d không tạo các enzym. Sự chuyển hoá các chất diễn ra như sơ đồ 1

Sơ đồ 1

Bảng 2

Dạng 3. Trắc nghiệm trả lời ngắn (3,0 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Trong một thí nghiệm, người ta xác định được lượng nước hút vào và lượng nước thoát ra của mỗi cây trong cùng một đơn vị thời gian như sau.

Theo suy luận lí thuyết, có bao nhiêu cây không bị héo?

Xét mô hình dạng B của ADN. Gene D dài 510 nm và có A = 10%. Gene D bị đột biến thành alelle d. So với gen D, alelle d ngắn hơn 1,02 nm và ít hơn 8 liên kết hydrogen. Cặp Alelle Dd có tổng cộng bao nhiêu liên kết hydrogen?

Cho biết các codon mã hóa một số loại amino acid như sau:

Vùng mã hoá ở một đoạn mạch gốc của allele A có trình tự nucleotide là 3’TAC ACG TTC GTG CTC ATC5’. Giả sử đoạn allele này bị đột biến điểm tạo ra allele mới. Theo lí thuyết, số allele mới mã hoá chuỗi polypeptide có thể có thành phần amino acid giống với chuỗi polypeptide do đoạn allele A mã hóa là bao nhiêu?

Miễn dịch chủ động là miễn dịch có được do cơ thể đã tiếp xúc với virus, vi khuẩn và vi sinh vật gây bệnh để sản sinh miễn dịch phòng chống lại các tác nhân gây bệnh hoặc nhờ tiêm chủng vaccine. Trong các ví dụ sau đây, có bao nhiêu ví dụ minh họa cho miễn dịch chủ động?

I. Một em bé mới sinh được tiêm vaccine viêm gan B trong vòng 24 giờ sau khi sinh.

II. Một người bị chó cắn và có nguy cơ nhiễm virus dại. Sau khi bị cắn, người đó được tiêm globulin miễn dịch dại (RIG) ngay lập tức.

III. Một người được tiêm vaccine ngừa cúm hàng năm để bảo vệ khỏi các chủng virus cúm mới.

IV. Trong đại dịch COVID-19, một số bệnh nhân được điều trị bằng kháng thể đơn dòng như bamlanivimab hoặc casirivimab/imdevimab.

Ở ruồi giấm, tính trạng màu mắt do 1 gene có 2 allele nằm trên vùng không tương đồng của NST giới tính X quy định, allele A quy định mắt đỏ trội hoàn toàn so với allele a quy định mắt trắng.

Cho các con đực mắt đỏ lai với các con cái mắt đỏ (P), thu được kết quả như sau:

PHẦN II. TỰ LUẬN (5,0 điểm)

  (1,5 điểm): Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở sinh vật

a. (0,75 điểm) Tảo đơn bào Chlorella được dùng để nghiên cứu sự có mặt của ¹⁴C trong hai hợp chất hữu cơ X và Y thuộc chu trình Calvin bằng cách bổ sung ¹⁴CO₂ vào môi trường nuôi và đo tín hiệu phóng xạ trong hai thí nghiệm sau:

- Thí nghiệm 1: Tảo được nuôi trong điều kiện chiếu sáng và được cung cấp một lượng CO₂ (không đánh dấu phóng xạ) nhất định. Ngay khi CO₂ bị tiêu thụ hết, nguồn sáng bị tắt và ¹⁴CO₂ được bổ sung vào môi trường nuôi tảo (thời điểm thể hiện bằng đường nét đứt ở Hình 11).

- Thí nghiệm 2: Tảo được nuôi trong điều kiện chiếu sáng liên tục và được cung cấp một lượng ¹⁴CO₂ nhất định. Khi ¹⁴CO₂ bị tiêu thụ hết (thời điểm thể hiện bằng nét đứt trên Hình 12), không bổ sung thêm bất kỳ nguồn CO₂ nào.

Hình 11                         Hình 12

Dựa vào kết quả thí nghiệm, hãy cho biết: mỗi chất X và Y là chất gì? Giải thích.

  (1,5 điểm) Di truyền phân tử

Thí nghiệm tổng hợp DNA, RNA, protein nhân tạo bằng cách bố trí ba ống nghiệm I, II và III bổ sung thêm các thành phần như Bảng 3.

Bảng 3

Khi tiến hành nhóm nghiên cứu đã quên đánh dấu các ống nghiệm, nên họ đã ghi tạm thời các nhãn (X, Y, Z) và xác định tỉ lệ các loại nucleotide A, T, U, G, C tự do còn lại trong mỗi ống nghiệm sau một thời gian thí nghiệm để đánh dấu lại và thu được kết quả như Bảng 4.

Bảng 4

Dựa vào kết quả trên hãy cho biết

a) X, Y, Z ở Bảng 4 tương ứng với các ống nghiệm nào của Bảng 3? Giải thích?

b) Muốn thu được đột biến gene xuất hiện với tần số cao thì sử dụng các tác nhân đột biến tác động vào ống nghiệm nào ở Bảng 3? Giải thích?

 (2,0 điểm): Di truyền NST

b) Khi cho giao phấn giữa 2 cây thân cao, hoa đỏ có kiểu gene khác nhau (P) thu được F₁ có kiểu hình phân li theo tỉ lệ 0,56 cây thân cao, hoa đỏ: 0,19 cây thân cao, hoa vàng: 0,19 cây thân thấp, hoa đỏ: 0,06 cây thân thấp, hoa vàng. Biết rằng mỗi tính trạng do 1 gene quy định, gene nằm trên NST thường. Theo lí thuyết, xác định quy luật di truyền chi phối các tính trạng và xác định kiểu gene của P.