Đề thi HSG Sinh học 12 Cụm THPT số 13 (Ninh Bình) có đáp án

Phần I. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 20. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Nghiên cứu vai trò của các nguyên tố dinh dưỡng khoáng đối với sự phát triển của một loài cây thân thảo ở cạn, sau 20 ngày theo dõi thí nghiệm, từ số liệu thu được, người ta đã xây dựng được biểu đồ như hình 1. Dựa vào hình 1, hãy cho biết nhận định nào sau đây đúng?

Ở cà chua, xét 2 gene, mỗi gene có 2 allele, trội lặn hoàn toàn. Biết rằng 2 gene này nằm trên 2 cặp nhiễm sắc thể tương đồng khác nhau. Allele b đột biến thành allele B, allele D đột biến thành allele d. Trong quần thể cà chua, xét 5 cây có kiểu gene như sau: BBDd; BBdd; Bbdd; bbDD; bbdd. Theo lí thuyết, nhận định nào sau đây đúng khi nói về 5 cây cà chua nói trên?

Enzyme Rubisco do hai gene mã hoá. Sơ đồ bên biểu thị hoạt động của gene bình thường và gene đột biến. Nhận định nào dưới đây không đúng khi nói về sự hoạt động của 2 gene này?

Nhận định nào dưới đây là đúng khi nói về công nghệ DNA tái tổ hợp

Hình bên mô tả một cơ chế di truyền. Cho các nhận định sau:

(1) Hình vẽ mô tả cơ chế phiên mã.

(2) Cơ chế di truyền này chỉ xảy ra ở virus.

(3) Nguyên tắc bổ sung giữa mạch 1 và mạch 2 là A liên kết với T, G liên kết với C và ngược lại.

(4) Cơ chế di truyền này được ứng dụng để xét nghiệm HIV, Covid – 19.

Khi nói về quần thể tự thụ phấn, phát biểu nào sau đây đúng?

Cho biết hai gene A và B cùng nằm trên một cặp nhiễm sắc thể và cách nhau 40cM. Một tế bào sinh tinh có kiểu gene 𝐴𝐵/𝑎𝑏 tiến hành giảm phân, theo lí thuyết sẽ tạo ra loại giao tử ab với tỉ lệ:

Ở vi khuẩn E. coli, giả sử có 4 chủng mang đột biến gene liên quan đến operon Lac được mô tả như sau (dấu (+) chỉ gene/thành phần có chức năng bình thường, dấu (-) chỉ gene/thành phần bị đột biến mất chức năng). Khi môi trường có lactose, chủng nào sau đây có các gene cấu trúc không được phiên mã?

 - Chủng 1: lacI -P+ O+ lacZ+ lacY+ lacA+.

 - Chủng 2: lacI- P+ O- lacZ+ lacY+ lacA+.

- Chủng 3: lacI+ P+ O- lacZ+ lacY+ lacA+.

- Chủng 4: lacI+ P-O+ lacZ+ lacY+ lacA -.

Bảng số liệu sau mô tả về đặc điểm của 3 giống lúa:

Phát biểu nào sau đây đúng?

Sơ đồ sau mô tả tóm tắt mối quan hệ giữa pha sáng và pha tối trong quang hợp. 

Các số 1, 4 ở hình trên lần lượt tương ứng với những chất nào sau đây?

Ở ruồi giấm, khi nghiên cứu tính trạng màu mắt, các nhà khoa học thực hiện các phép lai sau:

 Tỷ lệ kiểu hình ở phép lai 5 là:

Khi nói về nhiễm sắc thể, phát biểu nào sau đây đúng?

Hình 1 mô tả quá trình tái bản của DNA, nhận định nào sau đây đúng?

Hình bên mô tả hệ tuần hoàn máu ở người bình thường (các mũi tên chỉ chiều của dòng máu trong hệ mạch). Phát biểu nào sau đây không đúng?

Ở một loài thực vật, allele A quy định cây cao trội hoàn toàn so với allele a quy định cây thấp; allele B quy định quả tím trội hoàn toàn so với allele b quy định quả trắng. Các gene di truyền độc lập và không có đột biến xảy ra. Tiến hành lai giữa các cây thu được bảng sau.

Kiểu gene của cây M và cây N có thể là

Ở cừu, xét một gene nằm trên NST thường có 2 allele, trong đó allele A quy định có sừng; allele a quy định không sừng; kiểu gene Aa biểu hiện có sừng ở cừu đực và không sừng ở cừu cái. Cho lai cừu đực có sừng với cừu cái không sừng đều mang kiểu gene dị hợp tử, thu được F₁. Tỉ lệ kiểu hình ở F₁ là 

Cho biết các codon mã hóa một số loại amino acid như sau:

 Vùng mã hoá ở một đoạn mạch khuôn (mạch gốc) của allele A có trình tự nucleotide là 3’TAC ACG TTC GTG CTC ATC5’. Giả sử đoạn allele này bị đột biến điểm tạo ra allele mới. Theo lí thuyết, số allele mới mã hoá chuỗi polypeptide có thể có thành phần amino acid giống với chuỗi polypeptide do đoạn allele A mã hóa là

Phần II. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Hình dưới đây mô tả quá trình đáp ứng miễn dịch (X, Y) của cơ thể khi có vi sinh vật xâm nhập qua hàng rào bảo vệ tự nhiên của da, vượt qua lớp biểu mô và tiến vào bên trong cơ thể.

Phân tích hình 6 về một giai đoạn trong quá trình phân bào của một tế bào lưỡng bội (2n) bình thường (tế bào M) trong cơ thể đực ở một loài. Biết đột biến nếu có chỉ xảy ra ở một giai đoạn của quá trình phân bào)

Allele B xảy ra đột biến điểm tại cùng 1 triplet (bộ ba trên mạch khuôn của gene) tạo thành các allele B1, B2, B3. Các chuỗi polypeptide do các allele này quy định lần lượt là B, B1, B2, B3 chỉ khác nhau 1 amino acid đó là Gly ở chuỗi B bị thay bằng Ala ở chuỗi B1, Arg ở chuỗi B2 và Trp ở chuỗi B3. Cho biết các triplet được đọc trên mạch khuôn của gene theo chiều 3'→5' và các codon mã hóa các amino acid tương ứng ở bảng sau:

Ở một loài thực vật, xét 2 gene phân li độc lập, mỗi gene quy định một tính trạng và đều có 2 allele trội lặn hoàn toàn. Thực hiện các phép lai giữa các cây có kiểu hình khác nhau được kí hiệu là A, B, C, D, trong đó đời con mỗi phép lai đều có số lượng cá thể đủ lớn để thỏa mãn thống kê. Sau đó đem lai phân tích đời con mỗi phép lai, thu được Fa. Kết quả được thể hiện trong bảng sau:

Ở người, ba gene A, B, C cùng nằm trên một NST thường, mỗi gene đều có nhiều allele (ví dụ A₁, A₂, … A_n là các allele của gene A). Quá trình giảm phân không bị ảnh hưởng bởi tác nhân đột biến và không xảy ra trao đổi chéo. Bảng dưới đây mô tả kiểu gene cụ thể của các thành viên trong một gia đình.

Hai quần thể thực vật (Q và R) lưỡng bội cùng loài sống ở các môi trường khác nhau, có một gene A gồm hai allele (A₁, A₂). Ở thế hệ P, hai quần thể đều có cấu trúc di truyền là 0,25 A₁A₁: 0,50 A₁A₂ : 0,25 A₂A₂. Từ thế hệ F₁ ở giai đoạn hạt (chưa nảy mầm) trở đi, tỉ lệ nảy mầm của các kiểu gene trong hai quần thể được thể hiện ở bảng sau.

Biết rằng, hai quần thể này giao phấn ngẫu nhiên, không chịu tác động của phiêu bạt di truyền, dòng gene, đột biến gene; sức sống và khả năng sinh sản của các cây sau khi nảy mầm là như nhau.

Phần III. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 6.

Một loài thực vật, xét 2 cặp gene phân li độc lập, allele A quy định thân cao trội hoàn toàn so với allele a quy định thân thấp, allele B quy định khả năng chịu mặn trội hoàn toàn so với allele b quy định không có khả năng chịu mặn; cây có kiểu gene bb không có khả năng sống khi trồng trong đất ngập mặn và hạt có kiểu gene bb không nảy mầm trong đất ngập mặn. Để nghiên cứu và ứng dụng trồng rừng phòng hộ ven biển, người ta cho 2 cây (P) dị hợp 2 cặp gene giao phấn với nhau để tạo ra các cây F₁ ở vườn ươm không nhiễm mặn; sau đó chọn tất cả các cây thân cao F₁ đem trồng ở vùng đất ngập mặn ven biển. Các cây này giao phấn ngẫu nhiên tạo ra F₂. Theo lí thuyết, trong tổng số cây F₂ ở vùng đất này, số cây thân cao, chịu mặn chiếm tỉ lệ bao nhiêu phần trăm (Tính làm tròn đến 1 chữ số sau dấu phẩy)

Ở ruồi giấm (Drosophila melanogaster), mắt dẹt là kiểu hình đột biến do allele B quy định, trội hoàn toàn so với mắt bình thường (mắt kiểu dại) được quy định bởi allele B⁺; ngoài ra, có một locus gene quy định sự phát triển phôi, trong đó allele I⁺ quy định phôi phát triển bình thường trội hoàn toàn so với I làm phôi chết sớm. Hai locus này liên kết với nhau ở vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X. Thực hiện một phép lai được mô tả như hình sau.

Nếu F₁ thu được 300 cá thể thì tổng số cá thể đực mắt dẹt và cái mắt kiểu dại ở F₁ là bao nhiêu?

Ở một loài thực vật, allele A quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với allele a quy định hoa trắng, allele B quy định quả chín sớm trội hoàn toàn so với allele b quy định quả chín muộn. Các gene đều nằm trên nhiễm sắc thể thường và sự biểu hiện kiểu hình không phụ thuộc vào điều kiện môi trường. Tiến hành cho hai cây giao phấn với nhau (P), ở thế hệ F₁ gồm 7 kiểu gene và 2 kiểu hình. Biết không xảy ra đột biến, nếu xảy ra hoán vị gene thì tần số hoán vị là 50%. Tính theo lí thuyết, nếu không xét đến vai trò bố mẹ thì số phép lai tối đa phù hợp với kết quả trên là bao nhiêu?

Xét 4 tế bào sinh tinh ở cơ thể có kiểu gene Aa\(\frac{{BD}}{{bd}}\) giảm phân tạo giao tử. Cho biết các gene liên kết hoàn toàn; trong quá trình giảm phân chỉ có 1 tế bào có cặp NST mang 2 cặp gene B, b và D, d không phân li trong giảm phân I, phân li bình thường trong giảm phân II; cặp NST mang cặp gene A, a phân li bình . Kết thúc quá trình giảm phân đã tạo ra 6 loại giao tử, trong đó có 37,5% loại giao tử mang 2 allele trội. Theo lí thuyết, loại giao tử không mang allele trội chiếm tỉ lệ bao nhiêu phần trăm? (Tính làm tròn đến 1 chữ số sau dấu phẩy)

Một quần thể thực vật tự thụ phấn có thành phần kiểu gene ở thế hệ P là:

Ở F₃, kiểu hình trội về 3 tính trạng chiếm tỉ lệ bao nhiêu phần trăm. (Tính làm tròn đến 1 chữ số sau dấu phẩy)

Một loài thực vật giao phấn ngẫu nhiên, xét 4 cặp gene A, a; B, b; D, d; E, e. Bốn cặp gene này nằm trên 4 cặp NST, mỗi cặp gene quy định 1 tính trạng, các allele trội là trội hoàn toàn. Giả sử do đột biến, trong loài đã xuất hiện các dạng thể ba tương ứng với các cặp NST đang xét, các thể ba đều có khả năng sống và không phát sinh các dạng đột biến khác. Theo lí thuyết, trong loài này các thể ba mang kiểu hình của 2 loại allele trội là A, E và kiểu hình của 2 loại allele lặn b, d có tối đa bao nhiêu loại kiểu gene?