Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Phụ Dực (Hưng Yên) có đáp án - Đề 2

PHẦN I. (10 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 25. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Để tạo giống lúa vàng (golden rice) giàu Beta−carotene góp phần cải thiện tình trạng thiếu vitamin A ở trẻ em, người ta cần chuyển gene X từ một loài thực vật vào cây lúa. Quy trình này sử dụng vi khuẩn Agrobacterium tumefaciens làm tế bào nhận trung gian để chuyển gene. Một trong những công đoạn rất quan trọng của quy trình này được biểu diễn trong hình dưới đây:

Phát biểu nào sau đây đúng về các bước trong giai đoạn trên?

Tính trạng hói đầu ở người do gene H quy định và bị ảnh hưởng bởi giới tính. Phụ nữ có kiểu gene đồng hợp tử trội (HH) thì bị hói, còn phụ nữ mang gene dị hợp (Hh) và đồng hợp tử lặn (hh) thì không bị hói. Còn yếu tố Rh do gene R quy định, kiểu gene người Rh- (âm) là rr và của người Rh+ (dương) là RR hoặc Rr. Hai gene này cùng nằm trên một cặp nhiễm sắc thể thường và liên kết hoàn toàn. Một gia đình đến một văn phòng tư vấn di truyền và được bác sĩ thu thập dữ liệu như tóm tắt ở bảng dưới đây :

Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng về sự di truyền các tính trạng trong gia đình trên?

1) Có thể xác định chính xác kiểu gene của 5 người trong gia đình trên.

2) Tất cả con gái được sinh ra từ cặp vợ chồng (1) và (4) đều không bị hói đầu.

3) Tất cả những người không bị hói đầu trong gia đình trên đều có kiểu gene đồng hợp tử.

4) Kiểu gene của cặp vợ chồng (1) và (4) lần lượt là \[\frac{{{\rm{HR}}}}{{{\rm{hr}}}}\]và \[\frac{{{\rm{Hr}}}}{{{\rm{hr}}}}\].

Ở một loài thực vật, A₁ quy định hoa đỏ, A₂ quy định vàng, A₃ quy định hoa hồng, A₄ quy định hoa trắng. Biết rằng quần thể cân bằng di truyền, các alen có tần số bằng nhau và thứ tự trội hoàn toàn của các alen là A₁> A_2> A₃> A₄. Có bao nhiêu phát biểu dưới đây đúng?

1) TLKH A₂- chiếm 5/16

2) Tỉ lệ kiểu hình của quần thể là 7: 8: 1

3) Nếu loại bỏ toàn bộ các cây hoa hồng, hoa trắng thì trong số các cây còn lại, tần số A₁ là 4/7

4) Nếu các kiểu gene đồng hợp không có khả năng sinh sản thì tỉ lệ allele ở thế hệ F1 được duy trì ổn định như ở thế hệ P.

Bệnh Huntington (HD) là một rối loạn di truyền dẫn đến cái chết của các tế bào não. Căn bệnh này được gây ra bởi một tính trạng trội đột biến ở một trong hai bản sao của một gene được gọi là Huntingtin.

Hình 5 là kết quả điện di khi phân tích gene Huntingtin của gia đình có bố bị bệnh Huntington, mẹ bình thường. Các con số trên  ghi tiêu bản điện di thể hiện tuổi khởi phát bệnh.

Cho biết có bao nhiêu nhận định đúng?

1) Các đoạn lặp CAG trên gene càng ít thì bệnh Huntington biểu hiện ở độ tuổi càng sớm

2) Người con số 2 không bị bệnh.

3) Người con số 4 khởi phát bệnh ở tuổi 30

4) Người con số 6 bị bệnh Huntingtin có thời gian khởi phát bệnh trước tuổi 26.

Sơ đồ bên dưới mô tả các phép lai để tạo ra giống lợn ReHal (sinh trưởng nhanh, tỉ lệ nạc cao, không mẫn cảm với stress vận chuyển, chất lượng thịt được cải tiến) từ giống lợn Pietrain (sinh trưởng nhanh, tỉ lệ nạc cao nhưng mẫn cảm stress vận chuyển, chất lượng thịt kém nếu ở thể đồng hợp gene r) và giống lợn Large White (Đại bạch). Phân tích sơ đồ và cho biết có bao nhiêu phát biểu nào sau đây đúng?

1. Lợn Large White (Đại bạch) mẫn cảm với stress vận chuyển.

2. Các phép lai giữa các con lai và lợn Pietrain là các phép lai khác loài (lai xa).

3. Lợn ReHal có kiểu gene rr.

4. Để tạo ra giống lợn ReHal cần tiến hành 17 phép lai trở lại giữa con lai với giống lợn Pietrain.

Xét phép lai ♂AaBbDDEe × ♀AabbDdEe. Trong quá trình giảm phân của cơ thể đực, có 6% tế bào sinh tinh có cặp NST mang cặp gen Aa không phân li trong giảm phân I, giảm phân II bình thường, các cặp NST khác phân li bình thường, các tế bào khác giảm phân bình thường. Trong quá trình giảm phân của cơ thể cái, các tế bào giảm phân diễn ra bình thường. Biết rằng các giao tử đều có sức sống và khả năng thụ tinh như nhau, đời con có sức sống như nhau. Có bao nhiêu nhận định dưới đây đúng?

1. Ở F1 có tối đa 48 loại kiểu gen

2. Ở F1 có tối đa 36 loại kiểu gen bình thường

3. Ở F1 có tối đa 48 loại kiểu gen đột biến

4. Ở F1 loại hợp tử thể ba chiếm tỉ lệ 3%

Để nghiên cứu sự biểu hiện tính trạng năng suất và hàm lượng carotenoid tổng số ở hai giống lúa (Oryza sativa L.) là ZH11 và GHPC1 trong các điều kiện gieo trồng khác nhau, nhà chọn giống tiến hành bố trí thực nghiệm và thu được các kết quả được trình bày theo hai đồ thị hình bên dưới.

Hãy phân tích dữ liệu từ hai biểu đồ trên và cho biết có bao nhiêu nhận định đúng?

1. Giống lúa ZH11 có mức phản ứng về tính trạng năng suất hẹp hơn mức phản ứng của giống GHPC1.

2. Kiểu gene ít ảnh hưởng đến tính trạng hàm lượng carotenoid tổng sổ ở hai giống lúa trên.

3. Môi trường ảnh hưởng nhiều tới tính trạng hàm lượng carotenoid và ít ảnh hưởng tính trạng năng suất.

4. Để đáp ứng nhu cầu lương thực và bổ sung lượng tiền tố vitamin A trong khẩu phần ăn, nên gieo trồng đại trà giống lúa ZH11.

Ở người, allele A quy định có kháng nguyên Xg trên bề mặt hồng cầu là trội hoàn toàn so với allele a quy định không có kháng nguyên Xg; allele B quy định da bình thường là trội hoàn toàn so với allele b quy định bệnh da vảy. Hai gene này cùng nằm trên vùng không tương đồng của NST giới tính X và cách nhau 10 cM. Một người phụ nữ (H) có kháng nguyên Xg và da bình thường lấy một người đàn ông không có kháng nguyên Xg và bị bệnh da vảy sinh ra một người con gái (M) có kháng nguyên Xg và da bình thường. (M) kết hôn với người chồng (N) không có kháng nguyên Xg và da bình thường. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây về hai tính trạng này là đúng?

I. Kiểu gene của người (H) và người (M) có thể giống nhau.

II. Cặp vợ chồng (M) - (N) có thể sinh con trai có kháng nguyên Xg và bệnh da vảy.

III. Người con gái (M) có thể tạo ra loại giao tử \[{\rm{X}}_{\rm{b}}^{\rm{A}}\] chiếm tỉ lệ 45%.

IV. Có tối đa 10 loại kiểu gene về hai tính trạng này.

Một loài thực vật giao phấn có allele A quy định hạt tròn là trội hoàn toàn so với allele a quy định hạt dài; allele B quy định hạt đỏ là trội hoàn toàn so với allele b quy định hạt trắng. Hai cặp gene A, a và B, b phân li độc lập. Khi thu hoạch ở một quần thể P đang cân bằng di truyền, người ta thu được 1425 hạt tròn, đỏ; 475 hạt tròn, trắng; 6075 hạt dài, đỏ; 2025 hạt dài, trắng. Trong các nhận định sau, có bao nhiêu nhận định đúng?

1) Tần số các allele a và b lần lượt là 0,5 và 0,1

2) Tỉ lệ kiểu gene có allele trội ở hai cặp gene của quần thể nêu trên chiếm 14,25%.

3) Người ta lấy các hạt tròn, trắng trong quần thể trên đem gieo sau đó cho chúng giao phấn ngẫu nhiên với nhau. Theo lý thuyết, xác suất thu được hạt dài, trắng ở đời con là 22,24%

4) Tỉ lệ kiểu gene dị hợp khi cân bằng di truyền chiếm 59%

Ở người, bệnh máu khó đông do đột biến gene lặn nằm trên nhiễm sắc thể giới tính X dẫn đến thiếu hụt yếu tố antihemophilic A và antihemophilic B tham gia vào quá trình đông máu nên không thể hình thành cục máu đông. Khi phân tích tế bào của sáu bé trai (kí hiệu từ A đến G) mắc bệnh máu khó đông, người ta thấy trên nhiễm sắc thể X của những bé trai này đều bị đột biến mất một đoạn nhỏ thuộc các vùng khác nhau (kí hiệu từ 1 đến 12) (Hình 1).

Em hãy cho biết trong các phát biểu sau, có bao nhiêu phát biểu đúng?

1) Gene mã hóa các yếu tố đông máu có thể nằm trên vùng số 7 của nhiễm sắc thể X.

2) Các bé trai này ngoài biểu hiện bệnh máu khó đông còn mắc các rối loạn di truyền khác.

3) Bệnh máu khó đông gặp ở cả bé trai và bé gái, nhưng thường gặp ở bé trai hơn. Bệnh máu khó đông ở các bé trai do mẹ truyền cho.

4) Bệnh máu khó đông ở các bé trai do mẹ truyền cho.

Sơ đồ hình bên thể hiện mức độ biểu hiện của 1 tính trạng khi cs sự xuất hiện của 2 gene liên kết ( gồm các allele A, a và B, b)trong kiểu gene. Phép lai P: \(\frac{{AB}}{{ab}}\)( f = 40%) x \(\frac{{Ab}}{{ab}}\)thu được F₁ có tỉ lệ kiểu hình là:

Ở thỏ, màu sắc lông do một gene có 4 allele chi phối, trong đó allele C quy định kiểu hình màu xám đậm trội hoàn toàn so với allele cch, ch và c; allele cch quy định kiểu hình chinchilla. (màu xám nhạt) trội hoàn toàn so với allele ch và c; allele ch quy định kiểu hình Himalayan. (sắc tố chỉ có các chi, đuôi, tai và mũi) trội hoàn toàn so với allele c quy định kiểu hình bạch tạng. Biết rằng, sự hoạt động của gene ch phụ thuộc vào nhiệt độ, enzyme do allele này mã hóa không hoạt động ở nhiệt độ trên 35 °C nên thỏ có kiểu gene chch hoặc chc đều biểu hiện kiểu hình bạch tạng; ở nhiệt độ dưới 35 °C, enzyme này hoạt động bình thường. Dựa vào các thông tin trên, hãy cho biết có bao nhiêu phát biểu đúng?

1) Trong quần thể thỏ, có thể có 16 loại kiểu gene và 10 loại kiểu hình về tính trạng màu lông.

2) Ở nhiệt độ 25 °C, phép lai: chc ´ chc cho thế hệ F1 có kiểu hình lông bạch tạng chiếm tỉ lệ 25%.

3) Ở nhiệt độ 37 °C, thỏ có kiểu gene chc hoặc cc đều có màu lông giống nhau.

4) Phép lai: Cc ´ cchch cho đời con không xuất hiện kiểu hình lông bạch tạng dù được nuôi ở bất kì điều kiện nhiệt độ nào.

Khi làm tiêu bản tạm thời để quan sát dưới kính hiển vi, cần thực hiện đúng thao tác. Hãy cho biết trong các nhận định dưới đây, có bao nhiêu nhận định đúng?

PHẦN II. (7 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 7. Trong mỗi ý a), b), c), d)thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Ở cây ngô, một dạng bất thụ đực trong đó hạt phấn không có khả năng thụ tinh để tạo hợp tử được quy định bởi gen tế bào chất (S) và di truyền theo dòng mẹ. Ngoài ra một gen trội (R) nằm trong nhân tế bào quy định khả năng phục hồi tính hữu thụ đực ở các cây bất thụ, gen lặn tương ứng (r) không có khả năng này. Theo lí thuyết, mỗi nhận định sau đây đúng hay sai?

Ở một loài động vật, xét một gene có 2 allele trội lặn hoàn toàn nằm trên nhiễm sắc thể thường. Xét hai quần thể cân bằng di truyền của loài này phân bố ở hai khu vực khác nhau:

Quần thể 1 có tỉ lệ kiểu gene đồng hợp trội bằng tỉ lệ đồng hợp lặn.

Quần thể 2 có kiểu hình phân ly theo tỉ lệ 24 trội: 1 lặn.

Để trao đổi vốn gene của 2 quần thể với nhau, người ta bắt ngẫu nhiên 10% số cá thể của quần thể 1 thả vào quần thể 2 và 20% số cá thể của quần thể 2 thả vào quần thể 1. Biết rằng số lượng cá thể ban đầu của quần thể 1 gấp đôi số lượng cá thể của quần thể 2. Trong nhóm cá thể trao đổi từ quần thể 1, tần số allele trội là 0,6; trong nhóm cá thể trao đổi từ quần thể 2, tần số allele trội là 0,4. Giả thiết rằng, các cá thể được trao đổi đều hòa nhập tốt trong môi trường sống mới, trong quần thể không có sự tác động của các nhân tố tiến hóa khác.Mỗi phát biểu sau đúng hay sai?

Các nhà khoa học nghiên cứu tốc độ phiên mã của một loại RNA polymerase chứa đột biến thay thế một amino acid so với chủng nấm men thông thường. Ở thí nghiệm thứ nhất, họ đã xác định được tốc độ phiên mã tối đa trong điều kiện bình thường của loại RNA polymerase trên và so sánh với RNA polymerase kiểu dại (Hình 1).

Trong thí nghiệm thứ hai, các nhà khoa học lần lượt xử lý chủng nấm men kiểu dại và chủng nấm men đột biến với dung dịch amanitin có nồng độ 40 ng/mL và đo tốc độ phiên mã tối đa ở cả hai chủng (Hình 2). Biết rằng hợp chất amanitin (được tìm thấy ở nhiều loài nấm độc) là một hợp chất có khả năng bám vào trung tâm hoạt động và ức chế hoạt tính của RNA polymerase.

Dựa vào thông tin trên, hãy cho biết mỗi nhận định dưới đây là đúng hay sai khi nói về thí nghiệm này?

Phả hệ ở Hình 5 mô tả một gia đình có một người (người kí hiệu số 2) bị mắc chứng lùn bẩm sinh do giảm hàm lượng hormone tăng trưởng. Tiến hành Southern blot trên mẫu DNA hệ gene của những người trong phả hệ với các bước: cắt DNA với enzyme giới hạn, thấm để chuyển DNA trên bản gel điện di qua màng nilon, lai với các mẫu dò là các đoạn DNA mạch đơn đã biết trình tự. Các đường chạy là mẫu DNA từ các thành viên tương ứng (1-5) và đối chứng (ĐC) là người không mang đột biến gây chứng lùn bẩm sinh. Các băng đậm hơn cho biết có nhiều bản sao DNA hơn.