ĐGNL ĐHQG TP.HCM - Sử dụng ngôn ngữ Tiếng Việt - Sự phát triển của từ vựng

Trong các trường hợp sau đây, trường hợp nào từ “mắt” được chuyển nghĩa theo cách ẩn dụ

(1) Con mắt là cửa sổ tâm hồn

(2) Quả na mở mắt nhìn ngơ ngác

Đàn kiến trường chinh tự thuở nào.

(Trần Đăng Khoa)

“Buồn trông nội cỏ rầu rầu

Chân mây mặt đất một màu xanh xanh”

(Nguyễn Du, Truyện Kiều)

Từ nào trong câu thơ trên được dùng với nghĩa chuyển?

Trong các trường hợp sau đây, trường hợp nào từ “tay” được dùng với nghĩa chuyển?

(1) Ngang lưng thì thắt bao vàng,

Đầu đội nón dấu, vai mang súng dài.

Một tay thì cắp hỏa mai,

Một tay cắp giáo, quan sai xuống thuyền.

Thùng thùng trống đánh ngũ liên,

Bước chân xuống thuyền nước mắt như mưa.

(Ca dao)

(2) Một tay gây dựng cơ đồ,

Bấy lâu bể Sở sông Ngô tung hoành.

(Truyện Kiều)

(3) Anh em như thể tay chân

Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần.

(Ca dao)

(4) “Cũng nhà hành viện xưa nay,

Cũng phường bán thịt cũng tay buôn người”

(Nguyễn Du, Truyện Kiều)

“Đi suốt cả ngày thu

Vẫn chưa về tới ngõ

Dùng dằng hoa Quan họ

Nở tím bờ sông Thương.”

(Chiều sông Thương - Hữu Thỉnh)

Từ nào trong câu thơ trên được dùng với nghĩa chuyển?

“Công viên là lá phổi xanh của thành phố”

Từ nào trong câu thơ trên được dùng với nghĩa chuyển?

“Sống trong cát, chết vùi trong cát

Những trái tim như ngọc sáng ngời.”

(Tố Hữu)

Từ nào trong câu thơ trên được dùng với nghĩa chuyển?

“Phát hiện ra vấn đề tinh vi ấy, thật là một đôi mắt sáng suốt.”

Từ nào trong câu thơ trên được dùng với nghĩa chuyển?

(1) Đề huề lưng túi gió trăng,

Sau chân theo một vài thằng con con.

(Nguyễn Du - Truyện Kiều)

(2) Buồn trông nội cỏ rầu rầu,

Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.

(Nguyễn Du - Truyện Kiều)

Từ nào trong câu thơ trên được dùng với nghĩa chuyển? Và chuyển nghĩa theo phương thức nào?

"Đừng điều nguyệt nọ hoa kia,

Ngoài ra ai lại tiếc gì với ai."

Từ nào trong câu thơ trên được dùng với nghĩa chuyển và chuyển nghĩa theo phương thức nào?

(1) “Nặng lòng xót liễu vì hoa,

Trẻ thơ đã biết đâu mà dám thưa.”

(2) Cỏ non xanh tận chân trời,

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Đọc thật kĩ các câu thơ trên và cho biết trường hợp nào từ “hoa” được dùng với nghĩa gốc?

Trong các trường hợp sau đây, trường hợp nào từ “chân” được dùng với nghĩa chuyển?

(1) Đề huề lưng túi gió trăng

Sau chân theo một vài thằng con con.

(Truyện Kiều, Nguyễn Du)

(2) Năm em học sinh lớp 9A có chân trong đội tuyển của trường đi dự “Hội khoẻ Phù Đổng”.

(3) Dù ai nói ngả nói nghiêng

Thì ta vẫn vững như kiềng ba chân.

(Ca dao)

(4) Buồn trông nội cỏ dàu dàu

Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.

(Nguyễn Du, Truyện Kiều)

Trong các trường hợp sau đây, trường hợp nào từ xanh được chuyển nghĩa theo phương thức hoán dụ?

(1) Khi chiếc lá xa cành

Lá không còn màu xanh

Mà sao em xa anh

Đời vẫn xanh vời vợi

(Gửi em dưới quê làng - Hồ Ngọc Sơn)

(2) Công viên là lá phổi xanh của thành phố.

Từ “lá” nào trong câu thơ trên được dùng với nghĩa chuyển? Và chuyển nghĩa theo phương thức nào?

“Nhờ sự kiên trì và khổ luyện, cuối cùng anh T cũng trở thành một cầu thủ chuyên nghiệp. Tháng 9 năm nay, anh có tên trong danh sách chính thức dự Seagames 30. Trong suốt giải đấu, anh luôn cố gắng phấn đấu vì màu cờ sắc áo. Giải đấu kết thúc, anh T chính là người đạt được danh hiệu vua phá lưới môn bóng đá nam Seagames 30.”

Trong đoạn văn trên, từ “vua” được dùng với ý nghĩa gì?

“Bộ GD&ĐT cho hay quy trình xây dựng ngân hàng câu hỏi thi chuẩn hóa được thực hiện nghiêm ngặt với yêu cầu bảo mật nội bộ chặt chẽ để bảo đảm chất lượng câu hỏi thi và tính khoa học khách quan trong ra đề thi. Cục Quản lý Chất lượng đã xây dựng quy trình bảo mật và chỉ đạo Trung tâm Khảo thí quốc gia quán triệt áp dụng ngay trong từng công đoạn của quy trình 9 bước.”

(Nguồn Internet)

Trong đoạn văn trên, từ “ngân hàng” được dùng với ý nghĩa gì?

Bạch Thái Bưởi mở công ti vận tải đường thủy vào lúc những con tàu của người Hoa đã độc chiếm các đường sông miền Bắc. Ông cho  người đến các bến tàu diễn thuyết. Trên mỗi chiếc tàu, ông dán dòng chữ "Người ta thì đi tàu ta" và treo một cái ống để khách nào đồng tình với ông thì vui lòng bỏ ống tiếp sức cho chủ tàu. Khi bổ ống, tiền đồng rất nhiều, tiền hào, tiền xu thì vô kể. Khách đi tàu của ông ngày một đông. Nhiều chủ tàu người Hoa, người Pháp phải bán lại tàu cho ông. Rồi ông mua xưởng sửa chữa tàu, thuê kĩ sư giỏi trông nom. Lúc thịnh vượng nhất, công ti của Bạch Thái Bưởi có tới ba mươi chiếc tàu lớn nhỏ mang những cái tên lịch sử: Hồng Bàng, Lạc Long, Trưng Trắc, Trưng Nhị,...

Chỉ trong mười năm, Bạch Thái Bưởi đã trở thành "một bậc anh hùng kinh tế" như đánh giá của người cùng thời.

(“Vua Tàu Thủy” Bạch Thái Bưởi)

Trong đoạn văn trên, từ “kinh tế” được dùng với ý nghĩa gì?

Sau bao năm bươn chải nơi đất khách quê người, cuối cùng lão lại trở về với hai bàn tay trắng".

Trong câu văn trên, từ “trắng” được dùng với ý nghĩa gì?

“Để cứu mẹ, Thúy Anh quyết định vay nóng tiền. Chỉ cần cứu được mẹ, dẫu phải trả giá bao nhiêu cô ấy cũng sẵn lòng.”

Trong đoạn câu trên, từ “nóng” được dùng với ý nghĩa gì?

“Buổi biểu diễn đầu năm sẽ có sự xuất hiện của một tay trống vô cùng nổi tiếng.”

Trong câu văn trên, từ “tay” được dùng với ý nghĩa gì?

“Anh ấy là một mắt xích quan trọng trong hoạt động lần này của chúng ta.”

Trong đoạn văn trên, từ “mắt xích” được dùng với ý nghĩa gì?